İsmail Beşikci: Aforizmalar

Aforizmalar

1920’lerde, Cumhuriyet’in en önemli politikası Kürdlerin Türklüğe asimilasyonudur. Kürdlerin, Kürd dilinin inkarı bununla ilgilidir. Kürdlerin, Kürdistan’dan koparılarak Türkiye’nin, batı, orta bölgelerine sürgün edilmesi, mecburi iskana tabii tutulması yine bununla ilgilidir. “Türküm, doğruyum, çalışkanım … varlığım Türk varlığına armağan olsun.” şeklindeki Ulusal Ant, yine bununla ilgilidir.

İsmail Beşikci

02.04.2022, Cts | 12:30

Aforizmalar
Makaleyi Paylaş

Dr. Gencettin Öner’in Sosyolojik ve Felsefi Aforizmalar kitabı yayımlandı. (Doz Yayınları,  Mart 2022, İstanbul,  286 s.

Bu incelemede aforizma, özlü söz, özdeyiş anlamında kullanılmıştır. İncelemede daha çok Cumhuriyet dönem üzerinde durulmuştur. Cumhuriyet’in eğitim kurumları, düşün, bilim sanat hayatı, siyasal partiler, devlet bürokrasisi gibi konular irdelenmiştir.

Cumhuriyet, Türk varlığı üzerine kurulmuştur. Kürdler yok sayılmaktadır, inkar edilmektedir. Sadece Kürdler değil, Rum, Ermeni, Asuri-Süryani gibi Hristiyan halklar, Yahudiler de yok sayılmaktadır. İttihat ve Terakki döneminde Rum-Pontus halklarının nüfusu, sürgünlerde mübadelelerle çok çok azaltılmış, Ermeni nüfus tehcirle, soykırımla çürütülmüştür. Bu şekilde, bu halkların Cumhuriyet’e karşı sorun yaratmaları engellenmiştir. Kürd, Çerkes, Laz, Arap gibi Müslüman nüfusun ise, asimile edilmeleri planlanmıştır. Asimilasyon için her türlü yol, yöntem uygulanacaktır.

Dr. Gencettin Öner’in,  ‘Özgür ve Eşitlikçi Bir Yaşam İçin, Cumhuriyet mi, Evrensel Demokrasi mi?’ başlıklı yazısı (s. 216-222) bu çerçevede dikkate değer bir yazıdır. Bu yazıda şöyle deniyor:  “Eğitimin üst seviyelerine ulaşmış, ve önemli makamlara gelmiş, Türk, Kürd veya diğer etnik kökenlerden gelenlerin tamama yakını, çok büyük bir yanılsama ve şartlanma  içindedirler. Bu kesim ‘Cumhuriyet’ kavramına adata bir kudsiyet atfederler. Oysa Cumhuriyet rejimini demokrasi ve özgürlüklerle taçlandırmadığınız takdirde bu rejimin en zalim monarşik krallıklardan  çok daha yıkıcı olacağını , yönettikleri topluma cehennem azabı yaşatacaklarını bir türlü akıl edemiyorlar.”

Avrupa’da, İngiltere, İsveç, Norveç, Danimarka, Hollanda, Belçika, İspanya gibi  devletlerde Krallıklar vardır. Ama bu ülkelerde devlet idaresinde  demokrasi ve özgürlükler egemen olduğu için, insan,   insan hakları yüksek bir değer olarak kabul edilir.

Ortadoğu’da ise cumhuriyetler vardır. Mısır Arap Cumhuriyeti, Irak Arap Cumhuriyeti, Suriye Arap Cumhuriyeti, İran İslam Cumhuriyeti … vs.  Buralarda insanın, insan haklarının, demokrasinin ve özgürlüklerin  bir değeri yoktur.  Devlet kutsanmaktadır. Buralarda Cumhuriyetler, demokrasi ve özgürlüklerle taçlandırılmamıştır. Aynı şekilde gerek Sovyetler Birliği döneminde, gerek Rusya Federasyonu döneminde, Rusya’da da birçok Cumhuriyet kurulmuştur. Buralarda da insan Hakları, demokrasi, özgürlükler yaşam bulmamıştır.

                                                            ***

1920’lerde, Cumhuriyet’in en önemli politikası Kürdlerin Türklüğe asimilasyonudur. Kürdlerin, Kürd dilinin inkarı bununla ilgilidir. Kürdlerin, Kürdistan’dan koparılarak Türkiye’nin , batı, orta bölgelerine sürgün edilmesi, mecburi iskana tabii tutulması yine bununla ilgilidir. “Türküm, doğruyum, çalışkanım … varlığım Türk varlığına armağan olsun.” şeklindeki Ulusal Ant,  yine bununla ilgilidir.

Basın, üniversite, yargı organları, toplumun ve devletin önemli kurumlarıdır. Toplumun ve devletin bu temel kurumların Kürdlerin, Kürdçe’nin inkarı, reddedilmesi sürecinde  resmi ideolojinin istediği şekilde düşünmesi tavır ve davranış sergilemesi, bilime duyulan saygının da niteliğini göstermektedir.

Dikkat edelim,  Cumhuriyet’in ilk dönemlerinin söylemi, ‘Türkiye’yi çağdaş uygarlık seviyesine yükseltmek’ şeklinde ifade edilmektedir. Kürdlerin asimile edilmesi için savaş, sürgün, eğitim … vs.  her yolun kullanılması, ilkokul çağındaki körpe zihinlerin, Türk varlığına armağan edilmesi, çağdaş uygarlığın neresinde durmaktadır?

                                                            ***

Cumhuriyet dönemini incelediğimiz zaman, işgallerin fetihlerin  hala savunulduğunu görmekteyiz. Felsefi ve Sosyolojik Aforizmalar kitabında yer alan ‘21. Yüzyılda,  İşgal, Fetih ve barbarlıkları hala savunabilmek’ yazısı, bu çerçevede dikkat çekmektedir. (s.186-191) Burada dikkat çekilmesi gereken bir konu da  ecdat konusuna işaret etmektir. Avrupa Birliği’ne katılmak için başvuru yapmış bir devletin, örneğin her yıl İstanbul’un fethi yıldönümlerinde törenler düzenlemesi çağdaş devlet anlayışına aykırı görülmektedir.  Hiçbir Avrupa ülkesinde fetih kutlamalarına rastlanmadığı vurgulanmaktadır.

Ecdat arasındaysa, otuzuna varmadan sirozdan ölen ve ağzına bir damla içki koyanı en yakın ağacın altında sallandıran Bağdat Fatihi IV. Murad ile ‘Sarhoş Selim’ lakaplı Kanuni’nin oğlu ikinci Selim de vardır. II. Selim körkütük sarhoşken hamamda düşüp vefat ettiği anlatılmaktadır. Bu konuda, Nazım Hikmet’in,  “Dörtnala uzak Asya’dan gelip Akdeniz’e bir kısrak başı gibi uzanan bu memleket bizim” şiiri de  eleştirilmektedir.

                                                   ***

Araplar, Farslar ve Türkler İslam’ı kendi milli niteliklerini geliştirmek için kullanmışlardır. İslam’ı kendi milli niteliklerinden bağımsız olarak, İslam olarak tebliğ edenler kanımca sadece Kürdlerdir. İslam’ı Uzakdoğu’ya kadar götürenler, tebliğ edenler, kanımca Kürd tüccarlardır.

“Bu din anlayışı, günümüze kadar zalim devletlerin temel insani haklarını gaspettiklleri mazlum halkların özgürlük taleplerini boşa çıkarmak için fetvalar çıkaran kurumsal bir yapıya dönüştürülmüştür: Sömürge ve zalim muktedirler, İslam’ın din anlayışını, kendilerine yarayacak şekilde  yorumlayıp devreye sokarak, ‘kavmiyetçilik ve milliyetçilik İslam’a aykırıdır’ ya da  ‘asıl olan ümmettir. Kavmiyetçilik ümmeti böler’ diyerek zalimliklerini ve başka halklara yaptıkları zulum ve hak gaspı boşa çıkartmaya çalışan fetvalar üretiyorlar. Oysa, milliyetçiliğin ve kavmiyetçiliğin en alasını kendileri yapar, her gün, her saat mensup oldukları milletin veya kavmin ne kadar kadirşinas olduklarından dem vururlar.” (Kürdlerin İslam İle İmtihanı” başlıklı yazı, s. 35-40)

Dr. Gencettin Öner,  ‘Ulusalcı Beyaz Türklerin Korkuları’ başlıklı yazısında (s. 99-104) Kuva-i Milliye’den söz etmektedir. Kuva-i Milliye kanımca  şudur: İttihat ve Terakki döneminde ve 1915 Ermeni, Rum, Pontus, Asuri Süryani  soykırımı sürecinde, çoğu yerde bu halkların mallarına -mülklerine el konulmuştur. Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda, Almanya’nın ve Osmanlı Devleti’nin yenilmesiyle, sürgün edilen halklar, tekrar ülkelerin dönmeye başlamışlar, gasbedilen mallarını mülklerini ele geçirme mücadelesi  başlatmışlardır. Halbuki, bu mallara-mülklere, savaş sürecinde Türk-Müslüman unsurlar tarafından el konulmuştur. İşte Kuva-i Milliye sürgün edilen bu Hristiyan  unsurların geri dönmelerini engellemek için kurulmuştur. Kuva-i Milliye’nin, daha çok, Urfa-Antep, Çukurova, Ege taraflarında kurulduğu gözlenmektedir. Ermeni-Rum halklar da daha çok buralardan sürgün  edilmişlerdi. Bu kesimlerin, Erzurum ve Sivas Kongrelerine katılmadıkları da dikkatlerden uzak tutulmamalıdır.

Kitapta birbirini takip eden iki  makale var: Dersim, Komünist Başkan, Resmi Yalanlar ve TKP  (s. 140 vd.) ve  Toplumsal Hafız Mustafa Muğlalı ve Otuzüç Kurşun Olayı (s. 145 vd. )

Her ikj konuda da kitap var: Tunceli Kanunu (1935) ve Dersim Jenosidi ve Orgeneral Mustafa Mustafa Olayı Otuzüç Kurşun

Araştırmacı Yazar bu iki kitabı değerlendirmiş olsaydı, kanımca anllattığı konuları çok daha sağlam bir şekilde temellendirmiş olurdu. Ayrıca düşüncesine zenginlik de katardı.

Dr. Gencettin Öner’in Sosyolojik ve Felsefi Aforizmalar kitabında  değerli makaleler vardır. İthaf sayfasındaki, ‘Bilgisiz dürüstlük zayıf ve faydasızdır Dürüst olmaya bilgi ise tehlikeli ve korkunçtur’ sözü de  yol göstericidir. (s.7) Dr. Gencettin Öner’in bizzat kendi hayat hikayesi dikkatle incelenmesi gereken bir konudur. (s. 169-171)

Şu makalelere bakmakta da fayda vardır: Toplumları  ve Kişileri Bayrak, Antlar ve  Marşlarla Terbiye etmek ve TKP’nin Sivil Katliamları Görmezden Gelen  Şoven Yaklaşımları Üzerine Birkaç Söz (s. 15 vd.)

İnsanlık Tarihi’nin Karanlık Yüzü: Soykırımlar (s. 45. Vd.)

Tasada, Kıvançta ve  İstikbalde,  Aynı Duyguları Paylaşmak (s. 73 vd.)

Hrant Dink İçin Birkaç Söz (s. 92 vd.

23 Nisan’da Bayram Havasında Sevinenler,  24 Nisan Trajedisi için  de  Üzülüyorlar mı? (s. 95 vd.)

Hepsi Atatürkçü  (s. 116 vd.)

Irkçılık, Kendinden Farklı Olanı Görmeme, Duymama ve Nefret Etme Hastalığıdır. (s. 120 vd.)

Tabuları Yıkmak (s.150 vd.)

AtaKürd  (s. 166 vd.)

‘Et ve Tırnak Gibiyiz, Kardeşiz’ Klişe Söyleminin  Gerçek Hayatta  Karşılığı Var mıdır? (s. 172 vd. )

İdeolojik-Milliyetçi Saplantılar, Devlet Kutsanması ve Evrensel Demokrasi (s. 198 vd.)

Neden Erdemli Bir toplum Olunamıyor? (s. 258 vd.)

 

Bu makale toplam: 3775 kişi tarafından görüldü.
Son Güncellenme:01:25:25
Bu gönderiye hiç yorum yapılmamış! İlk yorum yapan kişi olmak ister misin?
Nerina Azad

İsmail Beşikci

Yazarın Önceki Yazıları

59 Yıl Sonra Şemdinli Kemalizm Ve Kürd Ulusal Sorunu III Ortadoğu Bir Ailenin Son 200 Yıllık Tarihi Tarih Okumaları, Kürdlerin Hikayesi Hewler’de, Soran’da ve Cambridge Koleji’nde Konferans Theodor Herzl Bize Ne Anlatıyor? Son Yolcu Irkçılık Hakkında … Aydınlar Hakkında… Latife Fegan’ın Anıları Adil Yargılama/Yargılanma Mümkün mü? Kürd Aydınları İlim-Bilim Kürdçe Derslerinin Önemi Yaş 83…* Mezopotamya Uygarlığında Hakkari Kemalizm Ve Kürd Ulusal Sorunu - II Bediüzzaman’ın Hançeri Doğu-Güneydoğu Dernekleri Platformu* Destar Kitap-Kafe Kürdistan’ın Güney'ine Seyahat Kürd Tarihinin Yazılı Ana Kaynakları Bingöl-Van Gezi İzlenimleri Göbekli Tepe Hakkında… Güvenlik Munzur Çem’in Anıları Derve Cendere II Saatin İçindeki Sır Mehmet Öncü Kitapları Zarema, Yahudi Devleti Juli’nin Sesi ‘Ateşte Doğanlar’ Kadri Hoca… Kürt Hâkim Alevilik Üzerine II ‘Aleviler ve Sosyalistler’ Kitabı Üzerine Uygur Türkleri Başkanlık Seçimleri, ABD Üniversite Raporu OFra Bengio’nun Kürd Liderlere Eleştirisi Dr. Said Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nde Maaş Sorunu… Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nde PKK-Haşdi Şabi İşbirliği Ama Onlar Kardeştiler… Mustafa Suphi ‘Kürdistan Ortadoğu’nun Polonya’sıdır’ İSkan Tolun II Kürt Dil Hareketi (Harekata Zımanê Kurdî) II ‘Doğumun Ölümü’ Kürt Dil Hareketi (Hereketa Zimanê Kurdî) Kürdistan Bayrağı’nın ve KDP Binasının Yakılması Üzerine… Ermeniler, Kürdler, Azeriler Devrimci Doğu Kültür Ocakları Eylül 2020 Kürdler-Kürdistan Bir AİHM Başkanı Halepçe arşivlerinin yakılması ve KDP’ye saldırı Devran İskan Tolun Woodrow Wilson Harf Devrimi’nin Kürdler İçin Anlamı Mehmet Elbistan Kürtler, Şehir Şehirlileşme ‘Kürt Çalışmaları…’ Zini Gediği Katliamı Kürd Tarihini Kürdlerin Yazması… ‘Kürtlerin Kürt Olmama Hakkı’ II ’Kürtlerin Kürt Olmama Hakkı’ Değinmeler-2 Irkçılık Üzerine Seyid Ahmed Cebari Şengal, Afrin Mustafa Selîmî Kemalizm ve Kürd Ulusal Sorunu Orhan Kotan’ın Şiiri Leylan - II Kürt Meselesiyle İlgili Bir Projen Var mı? Leylan Xwebûn Orta Karadeniz’de Etnisite İlişkileri Alevilik Üzerine… Güvenli Bölge Duvarımızı Yapamadık… Doktor Said Alevilik ve Tarihi Bitlis ve Ahalisi 1916 Kürd Tehciri Bir Diplomatın Anıları Xızır Nasıl Ali Oldu? Kürd Tarihi Üzerine Gözlemler Adıyla Çağırmak Kürdistan’ın Güneyinde Soykırım Kürdlerin Tarihi Milliyetçilik Üzerine Hong Kong, Kürdistan ‘Kürtlerle Türkler’ Ortadoğu’da Devletlerin Kurulması Abdurrahman Qassemlu’nun Katledilmesinin 30. Yıldönümü Üniversitenin Bilim Anlayışında Temel Sorunlar Cumhuriyet, 19 Mayıs 2019 'Özgürlük İçin Sanat' Helsinki’de Sosyal Forum Teknoloji, Bilim, Eğitim Milletler Cemiyeti Döneminde Kürdler/Kürdistan Hewler - Duhok - Zaho Bir Tartışma Üzerine… Dönemin Romanları Eleştirilerin İzinde Rêya Heqîyê (Alevilik) ABD Ziyareti - IV ABD Ziyareti - III ABD Ziyareti - II ABD Ziyareti - I Berlin’de Dersim 37-38 Paneli Başur’da Siyaset Duhok-Hewlêr Gezisi Kürdçe Yasaklarının İşlevi ‘Aleviliğin Doğuşu’ II ‘Kimliksiz Çığlıklar’ Türkiye’de Adalet Arayışları 'Aleviliğin Doğuşu' Kürdlere Soykırım… Moskova’da Kürd Konferansı Cevat Geray’a Sevgi… Bilim Ahlakı Mahallenin Arkadaşları Selahattin Demirtaş’ın Şarkısı Canip Yıldırım Kütüphanesi Devşirmeler ve Devletsizler Dağ Kavmi - II Adaylar… Dağ Kavmi -I Geleceğini Belirleme Hakkı ve Kürdler Farhad Daftary, Şiilik Alevilik Şiizm ‘Türklük Sözleşmesi’ Timure Halil Hakkında … Düşmanlarını Sevindiren Bir Halk… Celal Talabani... Kürdler Zoru Başardı… Bağımsızlık... Güvenlik... Domino Etkisi Referandum-Bağımsızlık Tartışmaları Danimarka Seyahati Sekesûr’da Kürd-Alevi Soykırımı İnsanlık Araştırmaları Merkezi Fahriye Adsay’ın Eleştirileri Üzerine… Bir Kürd... İki Kürd... Üç Kürd Yezda... Ermeniler, Kürdler… Yeni Bir KDP Kurma Çalışmaları Hasta Adam Avustralya Gezisi Hayatımdan Kesitler Birey Toplum İlişkileri Peşmergelik Yüce Bir Değerdir Kaderine Küsmek Kürd Halkının, Kürdistan’ın Başı Sağolsun… Kürdistan’ın Hayırlı Evladı Doktor Said Suriyeli Mülteciler Parlamento Milli Düşünce Sempozyumu Desmond Fernandes Kürtlerin Bulunduğu Ülkeler Bölünemez!... Kürtler Ne İstiyor? Eşkiya 28 Devlet Bağımsız Kürdistan’ı Tanımayacak... Devlet, İslam, Kürdler ve Darbe Pencinarîler II Pencinarîler I Azim... 'Afrika Edebiyatı' Üzerine… Yaresan (Ehl-i Hak) Rêya Heqîyê, Ezdan Zağros’un Ötesine… Süleymaniye Merkez Güvenlik Karargahı 'Peçar Tenkil Harekatı/1927' Üzerine Birkaç Söz İttifaklar Mahmut Yeşil’e Sevgi… Tunceli Kanunu, Getirdiği Esaslar ve Devletin Asimilasyon Planları Yakındoğu’nun İmhası ve Pontus Sorunu Keşiş’in Torunları Dersimli Ermeniler Anlıyorum Ama Konuşamıyorum 1128 Akademisyen Yaşar Kaya Alevilik... Elveda Güzel Vatanım Alevilerin Kitabı Uluslararası Barışı Kurma Çabaları, Kürdler/Kürdistan III Uluslararası Barışı Kurma Çabaları, Kürdler/Kürdistan II Uluslararası Barışı Kurma Çabaları, Kürdler/Kürdistan (I) Komkurd-An Nelson Mandela - Aziz Sancar Barış, Yüzleşme, Müzakere İBV Hewler Temsilciliği 558. Oturma Şengal’i Ziyaret Şengal TBMM Kürdlerde/Kürdistan’da Ana Sorun Özyönetim Üzerine... Norveç Seyahati Alaine Tuoraine’e Eleştiri Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nde Yönetim Zaafları Güneşin Krallığı Keyakisar Barzani bir dönem daha görevde kalmalıdır Temel şart Kürdistan Ordusu! Girê Spî'nin Kurtarılması... Üniversitenin Ana Sorunu Mardin: Hüzünlü Kent Alevilik-Müslümanlık Osmanlılar ve Acemler Arasında Kürdler İslam’ın barış, huzur, adalet ve eşitlik anlayışı Kerbela’da son buldu Kürd Kültürü Neden Yağmalanıyor? Kürd Êzidîlerin Azizesi 'Begê' İki Olay Üzerine Düşünceler Barış ve Çözüm Süreci - III Eleştiriler Ev Jin û Mêrê bi Maskê Barış ve Çözüm Süreci - II Murat Bozlak’a sevgiler... Barış ve Çözüm Süreci… Rejim, İslamileşme, Kürdler/Kürdistan Alman Şarkiyatçı Dr. Friç Soykırımlar ve Devletsiz Halklar IŞİD’in Zuhuru Şeyh Ahmet, IŞİD Saldırıları ve Osman Baliç'in Katili Ulusların Kendi Geleceklerini Tayin Hakkı ve Kürdler/Kürdistan Bitlis Anıları, 1960’lı Yıllarda Bitlis’de Yaşam Uluslararası Bitlis Sempozyumu Barzaniler Değinmeler İfade Özgürlüğü ve ABD Türk Siyasal Kültürü Üzerine… Birleşik Krallık, Fransa, Kürdler/Kürdistan Anti-Kürd Uluslar arası Nizam Kürd/Kürdistan incelemelerinde temel soru... Ulus İnşa Sürecinde Dilin Rolü Mustafa Barzani'yi sevgiyle anıyoruz Düşün Hayatında ve Edebiyatta Kurumlaşmalar Yakındoğu’nun İmhası,1915 Ermeni Soykırımı ve Hrant Dink’in Katledilmesi Resmi İdeolojinin Temel Özelliği Roboski – Goyiler Türk-İslam Sentezi ve Kürd Sorunu Kürdistan sorunu her şeyden önce duruş sorunudur Barış
x